Η ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΑΤΟΥ

ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΟΛΥ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΞΑΝΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΑ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΑ

---

Πώς θα καταλάβουμε έγκαιρα άν τα ζώα μας έχουν κολλήσει ευλογιά;

Εξετάζουμε κάθε μέρα τα ζώα μας (κυρίως τα πρόβατα αλλά και τα γίδια)

• στο κεφάλι και το πρόσωπο
• στην κοιλιά
• στους μαστούς
• στις μασχάλες
• στα γεννητικά όργανα
• στη βάση και το εσωτερικό της ουράς
• το μέσα μέρος των μηρών
• κάθε άλλο άτριχο μέρος του σώματος

Ψάχνουμε προσεκτικά για:

Κοκκινίλες, Κόκκινα Σπυριά, Μαύρα κάπαλα, Πληγές, Μύξες, Δάκρυα

Πρόβατο με εκτεταμένες αλλοιώσεις ευλογιάς στο κεφάλι, το πρόσωπο και την κοιλιά. Κόκκινα σπυριά (βλατίδες).

Χαρακτηριστικές αλλοιώσεις ευλογιάς στη βάση της ουράς. Κόκκινα σπυριά (βλατίδες).

Τυπικές αλλοιώσεις ευλογιάς. Κόκκινα σπυριά (βλατίδες).

Προχωρημένες αλλοιώσεις ευλογιάς. Πληγές (έλκη).

Προχωρημένες αλλοιώσεις ευλογιάς. Μαύρα κάπαλα (εφελκίδες).

Εκτεταμένες αλλοιώσεις ευλογιάς σε όλη την κοιλιά, στους μαστούς, τους μηρούς, τα γεννητικά όργανα και τη βάση της ουράς. Κοκκινίλες (κηλίδες) και κόκκινα σπυριά (βλατίδες).

Προχωρημένες αλλοιώσεις ευλογιάς. Μαύρα κάπαλα (εφελκίδες) και πληγές (έλκη) στο ίδιο ζώο.

Πρόβατο με αλλοιώσεις ευλογιάς στο πρόσωπο. Κοκκινίλες (κηλίδες), κόκκινα σπυριά (βλατίδες) και μύξες (ρινικό έκκριμα).

Φωτογραφίες αλλοιώσεων: Κωνσταντίνος Δαδούσης, Άννα-Μαρία Μπάκα

Αν παρατηρήσουμε κάτι από τα παραπάνω σε ένα ή περισσότερα ζώα ειδοποιούμε αμέσως τους Δημόσιους Κτηνίατρους της περιοχής μας και ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες τους.

ΑΝ ΥΠΟΠΤΕΥΕΣΤΕ ΟΤΙ ΤΑ ΖΩΑ ΣΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΚΟΛΛΗΣΕΙ ΕΥΛΟΓΙΑ ΜΗΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ – ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΤΕ ΑΜΕΣΩΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΥΣ. ΤΑ ΚΟΠΑΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΣΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ.

Για επιπλέον πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε απευθείας με τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές της περιοχής σας.

---

Τι πρέπει να κάνουμε για να προλάβουμε την μετάδοση της ευλογιάς στην εκτροφή μας;

• Πάντα συμβουλευόμαστε από πριν την τοπική κτηνιατρική αρχή της περιοχής μας αν πρόκειται να αγοράσουμε ζώα, ζωοτροφές ή άλλα υλικά (π.χ. στρωμνή) που θα χρησιμοποιήσουμε στην εκτροφή μας.
• Αποφεύγουμε να επισκεπτόμαστε άλλες εκτροφές αιγοπροβάτων ή να επιτρέπουμε επισκέπτες στην δική μας εκτροφή.
• Δεν δανειζόμαστε εργαλεία και υλικά ούτε κριάρια ή τράγους από άλλες εκτροφές.
• Ενημερώνουμε τις κτηνιατρικές αρχές αν διαπιστώσουμε παράνομες ή ύποπτες μετακινήσεις ζώων.
• Ασφαλίζουμε την είσοδο του στάβλου μας ώστε να μην μπορούν να μπουν μέσα άτομα όταν λείπουμε.
• Λειτουργούμε απολυμαντικό ποδόλουτρο στην είσοδο του στάβλου.

---

ΦΙΛΕ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΕ

Η ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΑΤΟΥ — ΜΙΑ ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΞΑΝΑ ΤΑ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ

Τι είναι η Ευλογιά του προβάτου;

Η Ευλογιά του προβάτου (ή απλώς Ευλογιά) είναι μια πολύ μεταδοτική αρρώστια που οφείλεται σε μικρόβιο (ιό).

Ποια είδη ζώων προσβάλλονται;

Η νόσος προσβάλλει τα πρόβατα και τις αίγες. Στη χώρα μας, μέχρι τώρα συμπτώματα παρατηρούνται κυρίως στα πρόβατα, ωστόσο και οι αίγες μπορούν να μολυνθούν.

Πώς μεταδίδεται η Ευλογιά;

Τα υγιή ζώα κολλάνε την αρρώστια όταν έλθουν σε άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα αλλά και μετά από έμμεση επαφή με μολυσμένα αντικείμενα ή προϊόντα (π.χ. εργαλεία, οχήματα, χόρτα, στρωμνή, μαλλί, δέρματα κ.λ.π.).

Πώς θα το καταλάβω άν τα ζώα μου έχουν κολλήσει Ευλογιά;

Αρχικά τα ζώα (κυρίως τα πρόβατα) εμφανίζουν αδιαθεσία, ανορεξία και πυρετό, ενώ μπορεί να έχουν και ρινικό έκκριμα (μύξες) και δάκρυα.

Στη συνέχεια εμφανίζονται δερματικές αλλοιώσεις που είναι πιο εμφανείς στο κεφάλι, το πρόσωπο, και γενικά τα άτριχα μέρη του σώματος (μασχάλες, κοιλιά, εσωτερικό μέρος της ουράς, μαστό, γεννητικά όργανα).

Αυτές είναι κοκκινίλες (ερυθρές κηλίδες) και σπυριά κόκκινου συνήθως χρώματος, μεγέθους 0,5–1 εκ. (βλατίδες).

Σταδιακά (μετά από 5–10 ημέρες) οι κοκκινίλες και τα σπυριά μετατρέπονται σε στρογγυλά μαύρα κάπαλα (εφελκίδες) και ανοικτές πληγές (έλκη).

Λόγω των δερματικών αλλοιώσεων το κεφάλι συνήθως φαίνεται διογκωμένο και παραμορφωμένο.

Στην αρχή μπορεί να έχουν προσβληθεί μόνο 1–2 ζώα, πολύ σύντομα όμως κολλάνε και τα υπόλοιπα ζώα του κοπαδιού ενώ γρήγορα μολύνονται και τα υπόλοιπα κοπάδια στην ίδια περιοχή.

Οι άνθρωποι κινδυνεύουν από την Ευλογιά του προβάτου;

Όχι, η αρρώστια δεν κολλάει στον άνθρωπο. Ωστόσο αν κάποιος άνθρωπος επισκεφθεί μια μολυσμένη εκτροφή ή έλθει σε επαφή με μολυσμένα ζώα μπορεί να μεταφέρει άθελά του (μηχανικά) την αρρώστια σε υγιή ζώα και να τα μολύνει (π.χ. με τα χέρια του, τα παπούτσια, τα ρούχα του κ.λ.π.).

Τι μπορούμε να κάνουμε για να προλάβουμε την είσοδο της Ευλογιάς στο κοπάδι μας από μολυσμένες περιοχές άλλων χωρών;

Αν πρόκειται να ταξιδέψουμε στο εξωτερικό ρωτάμε τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές αν η χώρα που θα επισκεφθούμε έχει ευλογιά ή άλλο μεταδοτικό νόσημα των ζώων και ακολουθούμε τις οδηγίες που θα μας δώσουν. Σε κάθε περίπτωση, όταν είμαστε σε άλλη χώρα πρέπει να αποφεύγουμε να επισκεφθούμε εκτροφές ή άλλα σημεία όπου συγκεντρώνονται ζώα (π.χ. αγορές κ.λ.π.).

Γιατί η Ευλογιά είναι σημαντική για ολόκληρη τη χώρα;

Όταν μια χώρα έχει Ευλογιά είναι πιθανό οι γειτονικές χώρες να απαγορεύσουν τις εισαγωγές αιγοπροβάτων και των προϊόντων τους από τη χώρα αυτή για να μην κολλήσουν και αυτές το νόσημα.

Γιατί είναι σημαντικό να ενημερώνονται αμέσως οι δημόσιες υπηρεσίες κάθε φορά που υπάρχει υποψία Ευλογιάς;

Όσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε την ευλογιά και πάρουμε τα κατάλληλα μέτρα τόσο περισσότερο μειώνουμε τον κίνδυνο εξάπλωσης της αρρώστιας σε γειτονικά κοπάδια και γειτονικές περιοχές. Για το λόγο αυτό η δήλωση της νόσου είναι υποχρεωτική και από το νόμο.

Για επιπλέον πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε απευθείας με τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές της περιοχής σας.

Φωτογραφίες αλλοιώσεων: Κωνσταντίνος Δαδούσης, Άννα-Μαρία Μπάκα

Επιμέλεια σύνταξης: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, Διεύθυνση Υγείας των Ζώων, Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων

---

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ – Ηράκλειο

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΣ: ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ

ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ: Πλάτωνος 67, 71307 Ηράκλειο ΠΛΗΡ.: Λαμπρινίδη Σοφία, Γιαννετάκη Τιμοθέη ΤΗΛ.: 2810221624, 2892022337 Email: [email protected], [email protected]

ΘΕΜΑ: "Προληπτικά μέτρα για την Ευλογιά των αιγοπροβάτων"

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Tο Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87/τ.Α΄/7-6-2010) "Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης", όπως αντικαταστάθηκε και ισχύει με το άρθρο 5 του Ν.4071/2012 (ΦΕΚ 85/τ.Α΄/11-4-2012) "Ρυθμίσεις για την τοπική ανάπτυξη, την αυτοδιοίκηση και την αποκεντρωμένη διοίκηση – Ενσωμάτωση Οδηγίας 2009/50/ΕΚ".
2. Την αριθμ. 10650/24-11-2025 (ΦΕΚ 6523 Β') απόφαση της Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης "Τροποποίηση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Κρήτης".
3. Τις διατάξεις του Π.Δ. 138/1995 "Θέσπιση γενικών μέτρων καταπολέμησης ορισμένων ασθενειών των ζώων καθώς και ειδικών μέτρων για τη φυσσαλιδώδη νόσο των χοίρων, σε συμμόρφωση προς την Οδηγία 92/119/ΕΟΚ του Συμβουλίου" (Α' 88).
4. Την με αριθμό 1747/386028/18-12-2023 απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων "Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για τη καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος I του Π.Δ. 138/1995 Α΄ 88" (ΦΕΚ 7121 τ.Β΄).
5. Τον κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687 της Επιτροπής "για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους κανόνες για την πρόληψη και τον έλεγχο ορισμένων καταγεγραμμένων νόσων".
6. Το γεγονός ότι η νόσος Ευλογιά των αιγοπροβάτων οφείλεται σε ιό ο οποίος παρουσιάζει μεγάλη μεταδοτικότητα και επιβιώνει στο εξωτερικό περιβάλλον έως 6 μήνες και μπορεί να μεταδίδεται επιπλέον άλλων τρόπων και μηχανικά.
7. Το γεγονός ότι, αν και η νήσος Κρήτη είναι ελεύθερη του νοσήματος της Ευλογιάς των αιγοπροβάτων, η νόσος δεν έχει αντιμετωπιστεί στην υπόλοιπη Ελλάδα και επιπλέον υπάρχει αύξηση των κρουσμάτων.
8. Την ανάγκη λήψης προληπτικών μέτρων για την αποτροπή εισόδου και εξάπλωσης της νόσου της Ευλογιάς των αιγοπροβάτων στις εκτροφές της Κρήτης.
9. Μετά από σχετική σύσκεψη αντιπροσώπων των κτηνιατρικών υπηρεσιών της Κρήτης με τον Γενικό Δ/ντή Πρωτογενή Τομέα και τον Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Περιφέρειας Κρήτης.
10. Τη με αρ. πρωτ. 323410/23-09-2025 απόφαση Γενικού Δ/ντή Πρωτογενή Τομέα "Προληπτικά μέτρα για την Ευλογιά των αιγοπροβάτων".
11. Τις με αρ. πρωτ. 332765/01-10-2025, 343706/09-10-2025, 356086/17-10-2025, 366888/27-10-2025, 378000/05-11-2025, 388530/13-11-2025, 399051/20-11-2025, 408271/27-11-2025, 428452/11-12-2025 και 455134/31-12-2025 αποφάσεις Γενικού Δ/ντή Πρωτογενή Τομέα "Προληπτικά μέτρα για την Ευλογιά των αιγοπροβάτων".
12. Τις με αρ. πρωτ. 2154/07-01-2026, 20202/22-01-2026, 37190/05-02-2026, 51361/18-02-2026, 72939/05-03-2026, 91535/19-03-2026, 116069/03-04-2026, 128505/15-04-2026, 149564/30-04-2026, 166868/14-05-2026, 187208/28-05-2026, 204653/11-06-2026, 224390/25-06-2026, 244300/09-07-2026 και 262298/23-07-2026 αποφάσεις Γενικού Δ/ντή Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης "Προληπτικά μέτρα για την Ευλογιά των αιγοπροβάτων".
13. Τη με αρ. πρωτ. 64918/13-03-2026 εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ "Εφαρμογή μέτρων στις μετακινήσεις και σφαγές αιγοπροβάτων ενόψει της εορταστικής περιόδου του Πάσχα".
14. Τη με αρ. πρωτ. 110220/04-05-2026 εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ "Μετακίνηση προς θερινούς βοσκότοπους".
15. Τη με αρ. πρωτ. 146294/08-06-2026 εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ "Μετακίνηση προς θερινούς βοσκότοπους".

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ

1. Οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων για άμεση σφαγή επιτρέπονται εντός Περιφέρειας Κρήτης με αυστηρή τήρηση όλων των απαραίτητων μέτρων βιοασφάλειας.
2. Οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων για αναπαραγωγή περιορίζονται εντός εκάστοτε Περιφερειακής Ενότητας δηλαδή γίνονται μόνο ανά Περιφερειακή Ενότητα με αυστηρή τήρηση όλων των απαραίτητων μέτρων βιοασφάλειας.
3. Οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς θερινό βοσκότοπο (αλλαγή βοσκοτόπου) εξακολουθούν να επιτρέπονται τόσο εντός όσο και εκτός εκάστοτε Περιφερειακής Ενότητας εντός Κρήτης σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των σχετικών 14 και 15.
4. Η εγκατάσταση προορισμού θα πρέπει να έχει καθαριστεί και απολυμανθεί πριν την είσοδο των αιγοπροβάτων τα οποία θα πρέπει να παραμένουν στην εγκατάσταση προορισμού σε καραντίνα για 30 ημέρες.
5. Όλες οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων πρέπει να διενεργούνται με υγειονομικά πιστοποιητικά μετακίνησης, με πιστοποιημένα κατάλληλα οχήματα που έχουν απολυμανθεί πριν τη φόρτωση.
6. Εξακολουθεί να απαγορεύεται η είσοδος αιγοπροβάτων στη νήσο Κρήτη από εκτροφές της υπόλοιπης Ελλάδας.
7. Είναι υποχρεωτική η χορήγηση βεβαίωσης καθαριότητας – απολύμανσης του οχήματος από τα σφαγεία η οποία θα ζητείται στον τόπο προορισμού, κατά την είσοδο του οχήματος σε εκτροφή για φόρτωση και κατά τους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές.

Τα παραπάνω μέτρα ισχύουν από την Παρασκευή 07-08-2026 έως την Πέμπτη 20-08-2026, οπότε και θα επανεκτιμηθούν.

---

Μ.Ε.Π.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ ΑΓΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ α/α

ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗ ΣΟΦΙΑ

---

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ

ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. Σύλλογο κτηνοτρόφων Ν. Ηρακλείου "Συνεργασία κτηνοτρόφων Νομού Ηρακλείου"
2. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Οροπεδίου Λασιθίου
3. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Λασιθίου
4. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Μυλοποτάμου
5. Σύλλογος Επαγγελματιών Κτηνοτρόφων Ν. Ρεθύμνης
6. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Αμαρίου
7. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Ανωγείων
8. Κτηνοτροφικός Σύλλογος Χανίων
9. Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Ν. Χανίων
10. Αστυνομική Δ/νση Ηρακλείου
11. Αστυνομική Διεύθυνση Χανίων
12. Αστυνομική Διεύθυνση Ρεθύμνου
13. Αστυνομική Δ/νση Λασιθίου
14. Λιμεναρχείο Ηρακλείου
15. Λιμεναρχείο Χανίων
16. Λιμεναρχείο Σητείας
17. Λιμεναρχείο Ρεθύμνου
18. Δήμους Π.Ε. Ηρακλείου, Π.Ε. Χανίων, Π.Ε. Ρεθύμνου, Π.Ε. Λασιθίου
19. Σφαγειοτεχνικές εγκαταστάσεις Περιφέρειας Κρήτης

ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

1. Γραφείο Περιφερειάρχη κ. Αρναουτάκη Σταύρο
2. Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ηρακλείου κ. Συριγωνάκη Νικόλαο
3. Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας κ. Τζεδάκη Σταύρο
4. Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ρεθύμνου κ. Λιονή Μαρία
5. Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Χανίων κ. Καλογερή Νικόλαο
6. Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Λασιθίου κ. Ανδρουλάκη Ιωάννη
7. Δ/νση Κτηνιατρικής Περιφέρειας Κρήτης
8. Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής ΠΕ Χανίων
9. Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής ΠΕ Ρεθύμνου
10. Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης και Κτηνιατρικής ΠΕ Λασιθίου
11. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, Διεύθυνση Υγείας των Ζώων, Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων, Αχαρνών 2 – 101 76 Αθήνα